Kalendarz AI Act: które zakazy już obowiązują i co dalej
Unijna ustawa o AI wchodzi w życie etapami: od zakazów praktyk wysokiego ryzyka po obowiązki modeli ogólnego przeznaczenia. Przewodnik po terminach.
29 artykułów
Unijna ustawa o AI wchodzi w życie etapami: od zakazów praktyk wysokiego ryzyka po obowiązki modeli ogólnego przeznaczenia. Przewodnik po terminach.
Modele językowe stosowane w selekcji CV wykazują systematyczne preferencje — wobec własnych generacji, wobec określonych grup etnicznych i płci. W 2026 federalny sąd w Kalifornii rozpatruje pierwszą zbiorową sprawę przeciwko systemowi rekrutacyjnemu opartemu na AI.
Algorytmiczne decyzje o zatrudnieniu, kredycie i ubezpieczeniu zaczynają trafiać przed sądy. Jak prawo reaguje na dyskryminację ukrytą w danych.
Narzędzia screeningu CV uczą się z historycznych decyzji i reprodukują ukryte wzorce. Badania Stanford i VoxDev z 2025 pokazują systematyczne faworyzowanie i odrzucanie grup chronionych. Regulacje w Kaliforniach, Nowym Jorku i Kolorado wchodzą w życie między 2025 a 2026.
Sztuczna inteligencja generuje obrazy, teksty i muzykę, ale kogo prawnie uznać za twórcę? Algorithms nie mają osobowości prawnej, a dane treningowe zawierają miliony chronionych utworów. Nietzschejski problem autorstwa w erze AI.
Na przestrzeni 2025 i 2026 roku w kilku państwach doszło do zabójstw i ataków, w których sprawcy konsultowali się z chatbotami — głównie ChatGPT — przed dokonaniem czynu. W styczniu 2025 roku żołnierz Matthew Livelsberger użył ChatGPT do rekonesansu materiałów wybuchowych przed atakiem na Las Vegas. W kwietniu 2026 roku rodzina ofiary strzelaniny na Florida State University pozwała OpenAI. W tym samym miesiącu w Tumbler Ridge w Kolumbii Brytyjskiej sprawca strzelaniny szkolnej utracił konto ChatGPT miesiące wcześniej z powodu niepokojących zapytań — OpenAI jednak nie powiadomił policji. Kanadyjski minister ds. AI uznał to za porażkę.
Deepfake wkracza do sądów, podważając wiarygodność dowodów wizualnych i audio. Reuters informuje o opóźnieniach działań amerykańskiego panelu sędziowskiego, a JD Supra pisze o pierwszym przypadku ukarania za wpisanie zdjęć deepfake do akt. Czy system sprawiedliwości jest gotowy na erę AI?
Nagrania generowane przez sztuczną inteligencję trafiają do akt spraw sądowych. Jak orzecznictwo i praktyka procesowa radzą sobie z dowodami, które można podrobić w kilka minut.
Ponad 60 proc. organizacji wdrażających AI w rekrutacji, kredytowaniu i ochronie zdrowia nigdy nie przeprowadziło formalnego audytu algorytmicznego. W międzyczasie incydenty dyskryminacji wzrosły o 45 proc. między 2023 a 2025 rokiem.
Systemy rekrutacyjne wykorzystujące AI oceniają kandydatów według wzorców przeszłości, które często zawierają uprzedzenia rasowe, płciowe i wiekowe. Nowe regulacje w Kalifornii i Kolorado zmieniają reguły gry.
Po wirusowej piosence z klonowanymi głosami gwiazd Tennessee przyjęło pierwszą w USA ustawę chroniącą wizerunek głosu przed technologią AI.
UE AI Act — regulacja Unii Europejskiej dotycząca sztucznej inteligencji — kategoryzuje systemy AI według poziomu ryzyka: unacceptable, high, limited, minimal, plus kategoria general-purpose AI. Aplikacje o ryzyku unacceptable są zakazane. Kary za nieprzestrzeganie zakazów w Article 5 sięgają 35 milionów euro lub 7% światowego obrotu — w zależności od tego, co jest wyższe. Ustawa może zastosowanie eksterytorialne, podobnie jak GDPR.
Sprawa Mata v. Avianca z 2023 roku otworzyła nowy rozdział: od tego czasu ponad 1300 incydentów halucynacji w dokumentach sądowych. W 2025 roku sądy nałożyły grzywny, usunęły adwokatów z spraw i skierowały ich do dyscypliny.
Illinois Sąd Apelacyjny nałożył grzywnę 15 000 dolarów na adwokata, którego pisma zawierały dziesięć fałszywych cytatów wygenerowanych przez ChatGPT. FTC uderzył w 'AI lawyer' DoNotPay karą prawie 200 000 dolarów. To dwa sygnały fali, w której narzędzia AI produkują w sądach precedensy, których nigdy nie było.
Systemy AI do rekrutacji klasyfikowane jako high-risk w rozporządzeniu UE o AI. Algorytmy dziedziczą historyczne uprzedzenia, a ofiary często nie wiedzą, dlaczego zostały odrzucone. Prawo zaczyna nadganiać technologię.
W maju 2025 r. polski parlament przyspieszył ustawę zezwalającą na AI-nadzór w przestrzeni publicznej bez wcześniejszego nakazu sądowego. Czy to krok w stronę bezpieczeństwa, czy naruszenie praw obywatelskich i konflikt z unijnym prawem?
Raport Amicus International Consulting z lipca 2025 pokazuje, jak systemy AI analizują wzorce podróży, zachowania i biometrię, czyniąc anonimowość praktycznie niemożliwą. EPIC wskazuje, że zautomatyzowane systemy decyzyjne ukrywają swoje działanie za maską neutralności.
Oficjalny chatbot nowojorskiego urzędu informował przedsiębiorców, że mogą łamać przepisy. Sprawa pokazała ryzyko wdrażania LLM w administracji.
Śledzenie klawiatury, analiza tonu głosu na spotkaniach, wnioskowanie o emocjach z mimiki — systemy nadzoru algorytmicznego wchodzą do biur szybciej niż przepisy, które mają je powstrzymać. Co zabrania już unijny AI Act i dlaczego firmy i tak popełniają te same błędy?
Narzędzia oparte na AI monitorują pracowników coraz częściej. Badania wskazują na rosnące ryzyko psychospołeczne, luki prawne i niejasną odpowiedzialność za decyzje algorytmów.
Raport instytutu DAIR opisuje, jak kierowcy dostawczy Amazona pracują pod nadzorem co najmniej dziewięciu aplikacji i technologii jednocześnie. Badania Coworker.org pokazują, że ten model eksportowany jest do krajów o słabej ochronie prywatności.
Unijna dyrektywa o odpowiedzialności za AI została wycofana, a poszkodowani wciąż muszą udowadniać winę na starych zasadach. Analiza luki prawnej.
W 2026 roku amerykańskie sądy federalne odnotowały wzrost pozwów seryjnych o 38 procent w ciągu roku. Generatywna sztuczna inteligencja obniżyła koszt napisania pozwu do ułamka dolara — i właśnie z tego ułamka korzystają syntetyczni powodowie i generatorzy spamu prawnego.
Algorytmy AI coraz częściej decydują, co widzimy, czytowe mamy prawo do informacji i kto realnie nadzoruje ich działanie. Przezroczystość modeli staje się filarem demokracji informacyjnej — a narzędziem władzy w rękach nielicznych.
Systemy reklamowe pozwalały omijać grupy ludzi przy ogłoszeniach o mieszkaniach i pracy. Ustalenia regulatorów pokazały skalę cyfrowego segregowania.
Unijna ustawa o sztucznej inteligencji weszła w życie 1 sierpnia 2024 roku, wprowadzając czterostopniową klasyfikację ryzyka i kary sięgające 35 milionów euro.
Sztuczna inteligencja rozpoznawania twarzy doprowadziła do aresztowania co najmniej kilku niewinnych osób w USA. Algorytmy popełniają błędy, ale odpowiedzialność spada na człowieka. Sprzeczny system argumentów.
Unijna ustawa o sztucznej inteligencji weszła w życie 1 sierpnia 2024 roku. Według hasła Wikipedii Act dzieli systemy AI na cztery poziomy ryzyka, zakazuje niektórych zastosowań (m.in. social scoring i biometryczna identyfikacja w miejscach publicznych) i stawia obowiązki transparentności dla mediów generowanych, takich jak deepfake. Staje się wzorem regulacyjnym o sięganiu pozaterytorialnym.
W maju 2023 roku adwokat Stephen Schwartz złożył w sądzie sześć fałszywych precedensów wygenerowanych przez ChatGPT. Sędzia P. Kevin Castel ukarał go grzywną 5000 dolarów. Do kwietnia 2025 roku baza AI Hallucination Cases odnotowała ponad 1300 podobnych incydentów w decyzjach prawnych.