Samochód autonomiczny a odpowiedzialność karna: polski projekt ustawy i pytania, które sąd nie rozstrzygnie

Samochód autonomiczny a odpowiedzialność karna: polski projekt ustawy i pytania, które sąd nie rozstrzygnie

Prezydent RP złoż projekt ustawy, który ma uregulować kwestię odpowiedzialności posiadacza autonomicznego pojazdu. 7 listopada 2025 roku Karol Nawrocki, jako prezydent, złożył projekt nowelizacji ustawy o ruchu drogowym i innych ustawach (numer projektu RPW/37332/2025). Projekt jest w trakcie konsultacji publicznych.

Co proponuje zmiana?

W projekcie pojawia się nowy art. 65n(3) ustawy o ruchu drogowym. Zgodnie z nim, posiadacz autonomicznego pojazdu (w projekcie nazywanego pojazdem automatycznym lub w pełni automatycznym) ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkody wyrządzone ludziom lub mieniem, na zasadach art. 436 § 1 Kodeksu cywilnego.

Co Ważniejsze, projekt wyklucza zastosowanie art. 436 § 2 KC. To kluczowa zmiana. Obecnie, zgodnie z § 2, w przypadku zderzenia pojazdów odpowiedzialność posiadacza jest wyłączona, jeśli nie można mu przypisać winy. W praktyce oznacza to, że w przypadku zderzenia autonomicznych pojazdów, których nikt nie sterował, system odpowiedzialności oparty na winie zawiesza się w powietrzu — trudno bowiem przypisać winę maszynie lub jej pasażerowi.

Czy to wystarczy?

Eksperci wskazują na kilka luk. Po pierwsze, projekt odnosi się wyłącznie do odpowiedzialności odszkodowawczej, a nie karnej. Kto będzie odpowiadał karnie, gdy algorytm spowoduje wypadek? Człowiek, który nie sterował pojazdem? Producent oprogramowania? Firma obsługująca flotę?

Po drugie, polskie prawo o ruchu drogowym (art. 65k–65n) pozwala obecnie jedynie na badania techniczne i testy — ruch autonomicznych pojazdów po polskich drogach publicznych jest zabroniony. Projekt nie zmienia tego stanu.

Po trzecie, ubezpieczenia nie są jeszcze dostosowane do nowej rzeczywistości. W UE ubezpieczenie OC dla pojazdów autonomicznych jest obowiązkowe, ale zakres pokrycia — w szczególności w przypadku awarii systemu, problemów z siecią czy cyberataku — nie jest precyzyjnie określony.

Podsumowanie

Projekt prezydenta to krok w dobrym kierunku, ale jest dopiero początkiem dyskusji. Pytanie o to, kto odpowiada, gdy decyzje podejmuje algorytm, nie ma jeszcze jednoznacznej odpowiedzi w polskim prawie.

Oznaczenie treści AI

Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.