Dezinformacja AI w polskich wyborach – jak fałszywe deepfakes podkopują demokrację
Wstęp
W grudniu 2025 roku polska scena polityczna dostała nowego przeciwnika – nie człowieka, lecz algorytm. Na TikTok zaczęły pojawiać się materiały, w których młode kobiety w patriotycznych strojach apelowano o opuszczenie Unii Europejskiej. Filmy były idealnie wyglądające, brzmiały przekonująco i were udostępniane w milionach egzemplarzy. Były to pierwsze testy – ostrzegły polskiego ministra cyfryzacji.
Jak działa dezinformacja generowana przez AI
Dariusz Standerski, sekretarz stanu ds. cyfryzacji w Polsce, powiedział w wywiadzie dla Politico, że believes, że ww. filmy były „testami narracji przed wyborami w 2027 roku”. Dodał, że „którzy aktorzy na tym polu-chcą sprawdzic, jakiego rodzaju treść będzie się rozprzestrzeniała facilej”. Badania prowadzone przez organizacje faktyczne wskazują na systematyczne działanie: w przededniu pierwszego głosu pojawiło się 171 nowych kont obsługujących kandydata Karola Nawrockiego, a w dniu wyborów kolejne 205.
Skala problemu
Analizy AI Forensics wykazały, że co najmniej 23 wideo z fałszywymi zarzutami o oszustwa wyborcze uzyskały ponad 4,3 miliona views. Jedno z nich sugerowało, że w dużych miastach głosowało wiele osób – tzw. „wielokrotne głosowanie”. Niestety, 18 z tych 23 materiałów nie nosilo żadnych etykiet kierujących do Centrum Wyborczego, mimo że TikTok zich-obowiązał do takich oznaczeń. Co gorsze, przekierowanie pojawiło się tylko dla użytkowników w Polsce – około 20 milionów Polaków za granicą nie dostępu do wiarygodnych informacji.
Obrazy AI zamiast faktów
Część z tych zawierała obrazy wygenerowane przez AI. Nie miały one etykiet wskazujących na ich sztuczne pochodzenie – ani przez creatorów, ani przez platformę. W analizie AI Forensics cztery z 23 materiałów z obrazami AI było również bez odpowiedniego oznaczenia. To narusza zasady TikTok, ale również pokazuje, że systemy detekcji są niepelne.
Podsumowanie
Dezinformacja oparta na AI nie jest już domena odległych teorii spiskowych. W Polsce stała się narzędziem walki politycznej. Przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku można się spodziewać jeszcze większej skali. Kluczowe będzie działanie platform, organów państwowych oraz obywateli – bez przepracowania mechanizmów rozpoznawania fałszywych materiałów demokracja będzie bezbronna.
Oznaczenie treści AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
