17 artykułów
Oprogramowanie przydziela zadania, mierzy tempo pracy i ocenia ludzi. Ankieta OECD w sześciu krajach pokazuje skalę zjawiska — a raport amerykańskiego GAO dokumentuje, co robi ono ze zdrowiem pracowników.
Hasło można zmienić, klucz kryptograficzny obrócić. Twarzy, odcisku palca i tęczówki zmienić się nie da. Kiedy wycieka biometria, atak pozostaje aktywny przez resztę życia ofiary.
Strumieniowa synteza mowy pozwala nie tylko podsłuchiwać rozmowy, ale w czasie rzeczywistym generować uwierzytelniające odpowiedzi z głosem ofiary. Granica między podsłuchem a podszywaniem się zatarła się w 2026 roku.
Czytniki tablic rejestracyjnych firmy Flock i Axon śledzą miliony samochodów w USA. Gdy jedna z kamer trafiła na wideo popularnego youtubera, ktoś ją zniszczył — a sprawa ujawniła skalę społecznego oporu wobec algorytmicznej inwigilacji dróg.
Clearview AI zbudowało bazę ponad 20 miliardów zdjęć zebranych z internetu, w tym z mediów społecznościowych. W 2020 dane 2 200 organizacji w 27 krajach wyciekły. Badacze ostrzegają o błędnych aresztowaniach i profilowaniu rasowym. Umowy z ICE i CBP pokazują, jak rozpoznawanie twarzy staje się narzędziem hipernadzoru populacji.
W maju 2025 r. polski parlament przyspieszył ustawę zezwalającą na AI-nadzór w przestrzeni publicznej bez wcześniejszego nakazu sądowego. Czy to krok w stronę bezpieczeństwa, czy naruszenie praw obywatelskich i konflikt z unijnym prawem?
Trzecia brytyjskich firm stosuje oprogramowanie inwigilacyjne w stosunku do swoich pracowników, ustalił The Guardian. Unijny AI Act zakazuje rozpoznawania emocji w miejscu pracy i szkołach od lutego 2025 roku. Dla tysięcy pracowników wciąż jednak pozostaje realność 'algorithmic management on steroids' — ambulatoryjnego śledzenia ruchów ekranu, klawiatury i kamery.
Raport Amicus International Consulting z lipca 2025 pokazuje, jak systemy AI analizują wzorce podróży, zachowania i biometrię, czyniąc anonimowość praktycznie niemożliwą. EPIC wskazuje, że zautomatyzowane systemy decyzyjne ukrywają swoje działanie za maską neutralności.
Wielkie modele językowe przetwarzają wiadomości, e-maile i historię przeglądania milionów ludzi jednocześnie, budując szczegółowe profile bez wiedzy osób objętych nadzorem. Czy to już masowa inwigilacja?
Sztuczna inteligencja śledzi każdy klik, każdy mail, każdą przerwę. Pracownik nie wie, co algorytm o nim wie. I nie wie, czy to wiedzieć chce.
Okulary Ray-Ban Meta wyglądają jak zwykłe okulary przeciwsłoneczne, ale mają aparat i sztuczną inteligencję. Po doniesieniach o usuwaniu diody sygnalizującej nagrywanie Meta wprowadziła automatyczne wyłączanie kamery — a równolegle testuje prototyp, który miałby zbierać dźwięk i obraz niemal w sposób ciągły.
Systemy predykcyjnego policyjnego obiecują przewidywanie przestępstw, zanim do nich dojdzie. W praktyce powielają historyczne uprzedzenia systemu wymiaru sprawiedliwości — a różnice w dokładności rozpoznawania twarzy sięgają nawet 40:1.
Aplikacje szpiegowskie instalowane potajemnie w telefonie partnera zyskały nowe możliwości: model AI analizuje wiadomości, klasyfikuje zdjęcia i podsumowuje aktywność. Organizacje wspierające ofiary przemocy domowej ostrzegają, że technologia działa po obu stronach konfliktu.
Narzędzia sztucznej inteligencji monitorują, oceniają i dyscyplinują pracowników w coraz większej skali. Co mówi najnowszy raport Parlamentu Europejskiego o ryzykach tak zwanej algorytmicznej zarządzania?
Asystenci AI w szkołach obiecują indywidualne nauczanie, lecz jednocześnie generują gęste rejestrów aktywności ucznia. W 2026 roku pojawia się pytanie, gdzie kończy się pomoc pedagogiczna, a zaczyna się edukacyjna inwigilacja.
Pluszaki z wbudowanym chatbotem rozmawiają z dziećmi godzinami — a nagrania trafiają do chmury. Raport amerykańskiej organizacji PIRG wykazał, że zabawka na modelu OpenAI wchodziła w tematy seksualne, a badacze bezpieczeństwa znaleźli w sieci dziesiątki tysięcy niechronionych logów rozmów dzieci. Rynek wart miliardy rozwija się szybciej niż regulacje.
Koncepcja Shoshany Zuboff opisuje nową logikę rynku, w której nasze zachowania są surowcem, a sztuczna inteligencja — rafinerią. Jak kapitalizm inwigilacji przebudowuje relacje społeczne i naszą autonomię.