Jak dane „anonimizowane” tracą anonimowość dzięki AI
Anonimizacja, która nie chroni
Zakładamy, że dane, z których usunięto imię i nazwisko, są bezpieczne. Tymczasem badania z ostatnich lat jednoznacznie wskazują: usunięcie identyfikatorów to za mało. Sztuczna inteligencja potrafi łączyć informacje z wielu źródeł i odtworzyć tożsamość osoby, nawet wtedy, gdy pierwotnie dane miały być anonimowe.
Amerykański biuro rachunkowe GAO w raporcie z 2025 roku zidentyfikowało re-identyfikację jako jedno z kluczowych zagrożeń prywatności w kontekście wykorzystania AI przez instytucje rządowe. Agencja wskazała, że dane, które miały być zanonimizowane, mogą zostać połączone z innymi zestawami danych — na przykład z publicznymi rejestrami — i w efekcie osoba stanie się zidentyfikowalna. Raport wzywa do wzmocnienia praktyk prywatnościowych w administracji publicznej i do jasnych wytycznych dotyczących tego, które dane mogą być przetwarzane w modelach AI.
Skala problemu
Najnowsze badanie opublikowane na arXiv (2026) pokazuje, że agenty AI są w stanie zre-identyfikować osoby na podstawie danych o lokalizacji i publicznych rejestrów. W eksymencie, w którym wykorzystano symulowane dane GPS pochodzące z adresów domów i pracy uczestników, agenty AI zdołały w pełni zre-identyfikować 18 z 25 osób, dla których re-identyfikacja była teoretycznie możliwa — czyli 72 proc. Ogólnie, w 43 analizowanych przypadkach, pełna re-identyfikacja udała się w 18 przepadkach, co daje 41,9 proc.
Porównanie z przeszłością jest wymowne: w 2007 roku podobny atak inference zakończony sukcesem u 5 proc. uczestników. Postęp technologiczny, szczególe w dziedzinie geokodowania i wyszukiwania w publicznych rejestrach, zmienić musi nasze postrzeganie anonimizacji.
Dlaczego to działa
Kluczowe znaczenie ma ślad online danej osoby. Badacze zauważyli, że osoby, które mają większą obecność w internecie, zwłaszcza te wymienione w publicznych rejestrach mieszkalnych, są znacznie łatwiejsze do zre-identyfikowania. AI nie potrzebuje imienia i nazwiska w danym, które analizuje — wystarczy połączenie kilku fragmentów informacji, które osobno wydają się niewinne.
Co robić
GAO sugeruje kilka kroków: jasne zasady określania, które dane są rutynowo wykorzystywane w kontekście AI, przejrzystość co do tego, jak instytucje wykorzystują dane w modelach, oraz rozwój narzędzi, które pozwolą na przetwarzanie danych z zachowaniem prywatności. Bez tych zmian anonimizacja stanie się jedynie iluzją ochrony.
Oznaczeniecontents AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
