ChatGPT jako wektor represji: OpenAI banuje chińskie operacje wpływu i konta kampanii transnarodowej

900 milionów tygodniowych użytkowników i paradoks globalnej skali

W lutym 2026 roku ChatGPT osiągnął 900 milionów tygodniowych aktywnych użytkowników — liczbę, która plasuje narzędzie w gronie najczęściej używanych aplikacji na świecie. Jak odnotowuje hasło „ChatGPT” na Wikipedii, jest to rozwój, który zbiegł się w czasie z falą inwestycji w chińskie modele językowe — ponad 200 dużych modeli językowych powstało w Chinach po wydaniu ChatGPT. Otwarte API i globalny zasięg ChatGPT stały się jednak jednocześnie wektorem operacji wpływu, które OpenAI — jako dostawca — stara się identyfikować i usuwać.

Skala problemu jest istotna z punktu widzenia demokracji. Hasło Wikipedii odnotowuje, że ChatGPT nie jest publicznie dostępny w Chinach kontynentalnych, Hongkongu i Macau — OpenAI blokuje dostęp użytkowników z tych regionów. Mimo to, w cieniu chińskich modeli i miejscowych odpowiedników, platforma stała się polem walki informacyjnej. Hasło odnotowuje, że konta związane z operacjami wpływu wspieranymi przez państwa były usuwane przez OpenAI w kilku falach od 2024 roku — a każda fala ujawniała rosnące zainteresowanie aktorów państwowych wykorzystaniem AI jako narzędzia manipulacji.

Pierwsza fala 2024 roku: Spamouflage, Doppelganger i izraelska operacja

W maju 2024 roku OpenAI usunął konta zaangażowane w operacje wpływu wspierane przez państwa. Zgodnie z relacją hasła „ChatGPT” na Wikipedii, wśród tych operacji wymieniono co najmniej trzy koalicje aktorów państwowych:

• Spamouflage — sieć kont powiązana z Chinami, służąca do szerzenia prorządowej narracji i ataków na krytyków Pekinu.
• Doppelganger — operacja powiązana z Rosją, prowadzona m.in. przez rosyjskie agencje, celująca w dezinformację na temat wojny na Ukrainie i wyborów na Zachodzie.
• Operacje izraelskiego Ministerstwa Diaspory i Zwalczania Antysemityzmu — kampanie służące szerzeniu narracji proizraelskiej i zwalczaniu narracji antysemickich.

Hasło odnotowuje, że konta te wykorzystywały ChatGPT do generowania treści propagandowych w wielu językach, a także do koordynowania postów i skoordynowanych kampanii dezinformacyjnych. Operacja usunięcia kont była pierwszym publicznym przypadkiem, w którym dostawca modelu języka podjął decyzję o zidentyfikowaniu i usunięciu państwowych operatorów.

Czerwiec 2025: rosnące wykorzystanie ChatGPT w chińskich operacjach wpływu

W czerwcu 2025 roku OpenAI opublikował raport, w którym odnotował wzmożone wykorzystanie ChatGPT do operacji wpływu pochodzących z Chin. Raport zbiegł się w czasie z innymi.incident 2025 roku — w lutym 2025 roku OpenAI zidentyfikował i usunął operacje wpływu nazwane „Peer Review” oraz „Społeczność lonewolf” (jak opisuje hasło). Według relacji Axiosa z 21 lutego 2025 roku (cytowanej w haśle), OpenAI wykrył nowe chińskie kampanie wpływu wykorzystujące jego narzędzia.

Skala tych operacji jest istotna z punktu widzenia demokracji. Hasło Wikipedii odnotowuje, że w listopadzie 2024 roku pakieckie badania peer-review w czasopismach naukowych były omawiane przez Nikkei Asia — ukryte prompty w akademickich pracach, które manipulowały AI-powered systemem recenzji, polecając mu generowanie pozytywnych rekomendacji. Badanie to wskazywało na rosnące zjawisko wykorzystania AI do manipulacji instytucjami naukowymi.

Październik 2025: ban kont powiązanych z rządem Chin

W październiku 2025 roku OpenAI zbanował konta podejrzewane o powiązania z rządem Chin za naruszenie polityki bezpieczeństwa narodowego firmy. Jak relacjonuje Reuters (cytowany w haśle Wikipedii z 8 października 2025 roku), konta te — według ustaleń OpenAI — wchodziły w operacje surveilldocumentation targeting dissident populations. Decyzja była kolejnym krokiem w ewolucji regulacyjnej firmy, która oddelegowała identyfikację i usuwanie państwowych operatorów jako element „national security policy”.

Decyzja z października 2025 roku jest istotna z dwóch powodów. Po pierwsze, jest jedną z niewielu publicznie komunikowanych decyzji dostawcy modelu języka o zbanowaniu kont, które — jak ustalono — miały związki z obcym rządem i kampaniami represji. Po drugie, ujawnia rosnące tenicie aktorów państwowych używania niepaństwowych platform AI jako narzędzi campaigns wpływu i supervision. W sytuacji, gdy ChatGPT nie jest publicznie dostępny w Chinach kontynentalnych, obecność aktorów powiązanych z państwem chińskim w systemie OpenAI sugeruje omijanie geoblokad lub działanie spoza Chin.

Luty 2026: kampania represji transnarodowej

W lutym 2026 roku OpenAI zbanował konta powiązane z chińską kampanią represji transnarodowej wymierzoną w dysydentów. Hasło Wikipedii odnotowuje ten epizod w sekcji „Influence operations” — konta te, według ustaleń firmy, prowadziły operacje celujące w osoby krytyczne wobec rządu Chin, mieszkające poza granicami Chin. Jest to szczególnie wrażliwa kategoria — represja transnarodowa polega na wszczynaniu kampanii zastraszania, dezinformacji i kompromitacji obywateli państwa represyjnego, którzy opuścili jego granice.

Skuteczność tych operacji opiera się w znacznej mierze na możliwości generowania natywnych treści w wielu językach — co właśnie oferują duże modele językowe. W 2026 roku, z liczbą 900 milionów tygodniowych użytkowników ChatGPT i dostępnością modeli open-source, generowanie fałszywych profili osób, dokumentów i ataków reputacyjnych stało się tanie i łatwe do automatyzacji. Hasło Wikipedii sugeruje, że operacje represji transnarodowej wykorzystują zarówno ChatGPT, jak i konkurencyjne modele — co oznacza, że problem nie ogranicza się do jednej platformy.

Paradoks dostawcy platformy w cyfrowej wojnie

Pozycja OpenAI w scenariuszach operacji wpływu jest wewnętrznie paradoksalna. Z jednej strony, firma stara się identyfikować i usuwać konta aktorów państwowych — co ilustrują decyzje z maja 2024, października 2025 i lutego 2026 roku. Z drugiej strony, jej platforma — przez swoją skalę i dostępność — stała się atrakcyjnym terenem dla organizatorów kampanii dezinformacyjnych i represji. Z każdym kolejnym usunięciem kont uwidacznia się pytanie: na ile dostawcy modeli językowych są w stanie nadążyć za aktorami państwowymi?

Hasło Wikipedii odnotowuje, że ChatGPT został niejednokrotnie badany przez regulatorów europejskich. W marcu 2023 roku włoski urząd ochrony danych (Garante) zbanował ChatGPT we Włoszech z powodu obaw o prywatność, twierdząc, że ChatGPT narażał nieletnich na treści nieadekwatne do wieku. W kwietniu 2023 roku ban został cofnięty po tym, jak OpenAI wdrożył narzędzia weryfikacji wieku i sprecyzował swoją politykę prywatności. W lipcu 2023 roku Federalna Komisja Handlu USA (FTC) wydała postanowienie dochodzeniowe, badając, czy praktyki bezpieczeństwa danych i prywatności OpenAI były nieuczciwe lub szkodliwe dla konsumentów.

Obowiązek dostawców platform

Decyzje OpenAI z 2024-2026 roku ujawniają nowy front regulacyjny. Dostawcy modeli językowych — obecnie podmioty globalne, jak OpenAI czy Anthropic — stali się aktorami w operacjach państwowych, zarówno jako narzędzie, jak i jako ostatnia linia obrony. Decyzja z października 2025 roku — ban kont powiązanych z rządem Chin — oraz decyzja z lutego 2026 roku — ban kont kampanii represji transnarodowej — są przełomami, w których dostawca modelu języka zdecydował, że posiada jurysdykcję nad swoimi klientami również w kwestiach bezpieczeństwa narodowego.

W 2026 roku pytanie o rolę dostawców platform w ograniczaniu operacji wpływu państwowych pozostaje centralne. OpenAI podaje przykład — jako pierwszy dostawca, który usunął konta rosyjskie, chińskie i izraelskie — ale nie jest jedyną platformą. Równolegle, modele open-source dostępne publicznie pozwalają aktorom państwowym uruchamiać lokalne instancje modeli, co oznacza, że decyzje dostawców komercyjnych mogą być omijane. Decyzje OpenAI z 2024-2026 roku są więc i precedensem, i otwarciem dyskusji o odpowiedzialności dostawców AI w cyfrowej walce o prawdę i prawa człowieka — dyskusji, która staje się tym bardziej paląca, im więcej osób korzysta z ChatGPT w skali globalnej.