AI a dane medyczne pacjentów — wycieki, prywatność i RODO
Wstęp
Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do polskich przychodni i szpitali — pomaga lekarzom w rozpoznawaniu chorób, spisuje wywiad lekarski, analizuje wyniki badań. Równolegle rośnie liczba wycieków danych medycznych, które trafiają w niepowołane ręce. Dla pacjenta oznacza to realne ryzyko utraty intymności, a w skrajnych przypadkach — szantażu lub oszustw na podstawie ujawnionych informacji o stanie zdrowia.
Skala wycieków danych medycznych w Polsce
W sierpniu 2026 roku doszło do jednego z największych incydentów cyberbezpieczeństwa w polskiej ochronie zdrowia. Ofiarą ataku padła firma MyDr, dostarczająca oprogramowanie gabinetowe wykorzystywane przez ponad 12 tysięcy przychodni, placówek medycznych oraz indywidualnych praktyk lekarskich. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło ponad dwa tysiące zgłoszeń related to tego incydentu. Wyciek objął tysiące placówek w całej Polsce i wywołał szeroką reakcję zarówno pacjentów, jak i podmiotów leczniczych.
To nie był odosobniony przypadek. Miesiąc wcześniej media doniosły o wycieku danych medycznych niemal 19 milionów osób — połowa Polaków mogła stracić poczucie bezpieczeństwa i intymności. Jak podkreślają eksperci cytowani przez TVN24: „Kto dostanie dane medyczne, może zrobić wszystko”. Dane o chorobach, lekach, wynikach badań czy wizytach u lekarzy to wyjątkowo wrażliwa informacja, której ujawnienie może służyć do szantażu, dyskryminacji lub wyłudzeń.
Jak AI przetwarza dane medyczne
Sztuczna inteligencja w ochronie zdrowia działa na różnych poziomach. Niektóre systemy samodzielnie spisują wywiad lekarski podczas wizyty, inne wspomagają radiologów w analizie obrazów czy pomagają dobrać leczenie. AI może minimalizować ryzyko błędów i wspomagać zgodność z regulacjami takimi jak RODO, ale jednocześnie wprowadza nowe zagrożenia. Każde narzędzie AI, które przetwarza dokumentację medyczną, musi mieć dostęp do danych pacjentów — a każdy taki dostęp to potencjalna luka w bezpieczeństwie.
RODO nie zakazuje wykorzystywania sztucznej inteligencji w medycynie, ale nakłada na podmioty lecznicze obowiązek zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń. Sztuczna inteligencja to nie autonomiczny byt — działa jako narzędzie w rękach administratora danych, którym pozostaje placówka medyczna. To ona odpowiada za to, jak dane są zbierane, przechowywane i udostępniane systemom zewnętrznym.
Co grozi pacjentom
Ujawnienie danych medycznych może mieć poważne konsekwencje. Informacja o chorobie psychicznej, uzależnieniu, ciąży lub zaburzeniach odżywiania w rękach pracodawcy, ubezpieczyciela czy oszusta może prowadzić do dyskryminacji, odrzucenia z pracy lub szantażu. Dane medyczne są też cenne na czarnym rynku — mogą posłużyć do wyłudzeń na podstosowanie się do leczenia, fałszywych roszczeń ubezpieczeniowych lub oszustw podatkowych.
Wyciek z sierpnia 2026 roku pokazał, że nawet duże i ugruntowane systemy oprogramowania medycznego nie są odporne na ataki. Ponad dwie tysiące zgłoszeń do UODO świadczy o skali problemu — setki tysięcy pacjentów mogło stracić kontrolę nad swoimi wrażliwymi informacjami.
Jak chronić swoje dane
Pacjent ma prawo wiedzieć, kto i w jakim celu przetwarza jego dane medyczne. Warto:
• Pytać placówki medyczne, czy korzystają z narzędzi AI do analizy dokumentacji i jak zabezpieczają dane. • Żądać informacji o tym, komu dane zostały udostępnione — pacjent ma prawo dostępu do swoich danych i wglądu w historię ich udostępniania. • Zgłaszać podejrzane incydenty do Urzędu Ochrony Danych Osobowych. • Być ostrożnym przy udostępnianiu informacji o swoim zdrowiu w internecie i mediach społecznościowych.
Podsumowanie
Sztuczna inteligencja może poprawić jakość opieki medycznej, ale nie powinna robić to kosztem prywatności pacjentów. Wycieki danych medycznych w Polsce pokazują, że skala zagrożenia jest realna i rośnie. Odpowiedzialność spoczywa na placówkach medycznych jako administratorach danych — muszą one zapewnić, że każde narzędzie AI processingujące informacje o pacjentach spełnia rygory RODO i nie staje się bramą dla cyberprzestępców.
Oznaczenie treści AI
Ten artykuł powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
