AI i prywatność: dane bez zgody
AI i prywatność: dane bez zgody
Ciemna strona personalizacji
Korzystasz z czatu AI, wyszukiwarki, aplikacji mobilnej — i nie zwracasz uwagi, ile twoich danych trafia do systemów, które je analizują, przetwarzają i udostępniają. Wiele wiodących modeli sztucznej inteligencji domyślnie zbiera treść rozmów, historię wyszukiwań, lokalizację, a nawet dane z kamer i mikrofonów — bez wyraźnej, aktywnej zgody użytkownika.
Co zbierają i dlaczego
Głównym celem zbierania danych jest trening i ulepszanie modeli. Firma twierdzi, że twoje pytania pomagają jej zrozumieć świat — ale w praktyce oznacza to, że twoje dane prywatne stają się częścią publicznego zasobu treningowego. W 2025 roku Komisja Europejska opublikowała raport, w którym wskazała, że kilka modeli large language modeli nie spełnia wymogów przejrzystości przewidzianych w Rozporządzeniu o Sztucznej Inteligencji (AI Act). Dokument ten wchodzi w życie etapami, a pierwsze przepisy dotyczące systemów o wysokim ryzyku obowiązują od 2026 roku.
Skala problemu
Naruszenia prywatności w erze AI nie są już teoretyczne — są faktem. W styczniu 2024 roku Włoska Garante (urząd ochrony danych) nałożyła na OpenAI karę 15 milionów euro za nieprzepisowe przetwarzanie danych użytkowników w celu treningu ChatGPT. W grudnia 2025 roku irlandzka Data Protection Commission nałożyła na Meta karę 251 milionów euro — uzasadniając, że dane naruszone w 2018 roku zostały następnie wykorzystane w zbiorach treningowych systemów AI, co organ regulacyjny nazwał „nieodwracalnym przetwarzaniem”. Dane zakodowane w wagach modelu nie mogą być już fizycznie usunięte.
Łączne kary na mocy RODO przekroczyły 4,7 miliarda euro od 2018 roku, a specyficzne aktywności related to AI wzrosły z 3 w 2022 roku do 19 w 2025 roku. Clearview AI, firma tworząca rozpoznawanie twarzy, została ukarana łącznie ponad 100 milionami euro we Włoszech, Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii, Grecji i Australii — za budowę bazy biometrycznej bez zgody.
Co możesz zrobić
Po pierwsze — przeczytaj politykę prywatności. Większość firm daje opcję wyłączenia zbierania danych, ale często jest ona schowana w ustawieniach zaawansowanych. Po drugie — używaj trybu incognito, gdy nie chcesz, aby twoja historia była zapisywana. Po trzecie — rozważ korzystanie z modeli open-source, które działają lokalnie i nie wysyłają twoich danych na serwer.
Podsumowanie
Prywatność w erze AI nie jest domyślna — musisz o nią samodzielnie zadbać. Im więcej firm zbiera danych, tym więcej odpowiedzialności spada na użytkownika.
Oznaczenie treści AI
Ten tekst powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
