Fabryka nieprawdziwych informacji
Fabryka nieprawdziwych informacji
Sztuczna inteligencja zmieniła sposób, w jakim powstają nieprawdziwe informacje. Kiedyś wymagało to czasu, pracy i specjalistycznych umiejętności — teraz wystarczy jedno zapytanie.
Przemysł, nie ręczna produkcja
Badacze z University of Zurich przeanalizowali 82 076 postów oznaczonych jako nieprawdziwe na platformie X w okresie od stycznia 2023 do stycznia 2025. Około 7,33 proc. z nich zawierało treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję — 6 024 posty. To niewiele, ale trend rośnie: badanie wskazuje, że treść AI-generowana jest 1,25 razy bardziej prawdopodobna do zawarcia elementów multimedialnych niż tradycyjna desinformacja. Autorzy takich postów wykazują się również wyższym poziomem partyjności i są bardziej narażeni na ekspozycję na nieprawdziwe informacje.
Synteza rzeczywistości
Badania z 2026 roku, opublikowane w ramach projektu „Industrialized Deception”, wskazują na przesunięcie z problemu ilościowego na problem koordynacyjny. Nie chodzi już o to, kogo stać na produkcję fake newsów, ale o to, kto steruje infrastrukturą dystrybucji. Sztuczna inteligencja pozwala na tworzenie tzw. syntetycznych rzeczywistości — spójnych narracji, w których wszystkie elementy (tekst, obraz, dźwięk, wideo) są generowane przez maszyny. Przewaga modeli rozumowych oraz modeli małych, przeznaczonych do deployu na krawędzi sieci, zmniejsza barierę wejścia dla operatorów kampanii.
Podział pracy
Europejski Parlament w raporcie z 2025 roku zauważył, że kampanie desinformacyjne sponsorowane przez Rosję w czasie wojny w Ukrainie zaczęły wykorzystać generatywną AI do masowej impersonacji organizacji. Tylko w okresie stycznik–marzec 2025 roku kampania „Operation Overload” sfałszowały tożsamość ponad 80 organizacji — wykorzystując ich loga i nagrania głosowe pracowników.
Skala zmienia charakter
Europeskie Centrum Walki z Cyberprzestępczością (EDMO) zanotowało w sierpniu 2025 roku rekordowy wzrost procentu treści AI-generowanych among articles checked by fact-checkers — z 10 proc. w sierpniu 2025 do 52 proc. w maju 2025. To oznacza, że treść wygenerowana przez sztuczną inteligencję przewyższyła ilość treści ludzkich w sieci.
Co teraz?
Rozwiązania typu „AI 4 Debunk” oferują narzędzia do weryfikacji multimedialnych, ale są to narzędzia reaktywne — działają po fakcie. Problem polega na tym, że prędkość produkcji desinformacji rośnie szybciej niż prędkość jej weryfikacji. Kluczowe staje się etykietowanie treści AI w kodzie machine-readable — tak, aby algorytmy mogły same rozpoznawać, co zostało wygenerowane przez maszynę.
Oznaczenie treści AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
