Prawa autorskie w erze AI: walki sądowe wyznaczają granice
Prawa autorskie w erze AI: walki sądowe wyznaczają granice
Sprawa Thaler kontra Perlmutter stała się punktem zwrotnym w kwestii tego, czy sztuczna inteligencja może być autorem w rozumieniu ustawy o prawie autorskim. Dr Stephen Thaler złożył wniosek o rejestrację obrazu wygenerowanego przez jego system AI jako „dzieła autorskiego”, co Biuro Prawa Autorskiego odrzuciło. Sprawa trafiła do sądu okręgowego, a następnie do sądu apelacyjnego, który w marcu 2025 roku utrzymał wyrok pierwszej instancji. Sędzia Beryl Howell uznał, że „autorstwo ludzkie jest fundamentalnym wymogiem prawa autorskiego”.
2 marca 2026 roku Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych odrzucił kasację, tym samym definitywnie stwierdzając, że sam program AI nie nabywa ochrony autorskiej. Orzeczenie nie wyklucza jednak ochrony dzieł utworzonych z assistance AI — jeśli wkład człowieka jest wystarczająco oryginalny, takie dzieła mogą podlegać ochronie.
W tym samym czasie trwają inne, równie kluczowe spory. W sprawie Thomson Reuters kontra Ross Intelligence sąd z lutego 2025 roku uznał, że kopiowanie notatek z bazy Westlaw przez firmę Ross w celu stworzenia narzędzia AI nie stanowi korzystania w dobrych obyczajach (fair use). Z kolei w czerwcu 2025 roku dwa sądy federalne w Kalifornii doszły do przeciwnego wniosku w sprawach przeciwko Meta i innym producentom modeli — uznały, że uczenie na chronionych tekstach może być przekształcające i podlegać ochronie jako fair use.
W Europie sytuacja jest równie złożona. W listopadzie 2025 roku sąd regionalny w Monachium orzekł w sprawie GEMA kontra OpenAI, że ChatGPT narusza prawa autorskie, przechowując teksty piosenek w swoim modelu. Sąd uznał, że „zapamiętywanie” przez model językowy chronionych tekstów stanowi powielenie w rozumieniu ustawy. Podobne orzeczenie zapadło w Niemczech w sprawie GEMA kontra Suno w lipcu 2026 roku — po raz pierwszy niemiecki sąd uznał, że trening modelu AI w USA może naruszać niemieckie prawo autorskie.
Sprawy te nie są tylko kwestią prawniczą. Determinują one, czy tworzenie treści z użyciem AI będzie legalne, ile kosztować będzie dostęp do modeli, i czy autorzy oryginalnych tekstów, muzyki czy obrazów otrzymają jakiekolwiek odszkodowania. Dopóki sądy nie wydadzą jednolitych wyroków, przedsiębiorstwa i autorzy muszą działać w stanie niepewności prawnej.
Oznaczenie treści AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagowany agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
