Ochrona danych w erze AI: co Italy Garante i nowe przepisy EU oznacza dla uzytkownikow
Ochrona danych w erze AI: co Italy Garante i nowe przepisy EU oznacza dla uzytkownikow
Wlozeski zakaz ChatGPT — pierwszy powazny test GDPR w erze AI
W marcu 2023 roku Wlozeski organ ochrony danych (Garante per la protezione dei dati personali) wydal pilkowy zakaz dostepu do ChatGPT na terytorium Wloz. Byl to pierwszy przypadek, w ktorym organ regulacyjny zastosowal przepisy GDPR wobec wielkiego modelu language. Garante wskazal na trzy glowne naruszenia: brak odpowiedniego podstawy prawnej do przetwarzania danych osobowych do celow trenowania modelu, brak przejrzartosci wobec uzytkownikow i nie-uzytkownikow, oraz brak skutecznego mechanizmu weryfikacji wieku.
Co OpenAI musialo zrobic
Po negocjacjach i wydaniu drugiego postanowienia 11 kwietnia 2023 roku Garante okreslil liste obowiazkow, ktorych OpenAI musialo spełnac do 30 kwietnia, aby zakaz zostal cofniety. Byly to: opublikowanie przejrzartosci informacji o przetwarzaniu danych do trenowania, usuniecie odwolania do „wykonania umowy” jako podstawy prawnej (zastapic ja mialy consent lub uzasadniony interes), udostepnienie narzedzia do opt-out z trenowania dla wszystkich osob fizycznych w Europie — takze tych, ktore nie korzystaly z uslugi — oraz wdrozenie wiek gate. ChatGPT wznowil dostep w koncu kwietnia 2023 roku.
Nowe przepisy: AI Act i Europejski Kodeks dla AI
Unia Europejska przeszla od reakcji na pojedyncze przypadki do systemowych regulacji. Akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) wejdzie w zycie 2 sierpnia 2025 roku, a obowiazki dla dostawcow modeli AI ogolnego przeznaczenia — w tym tych o najwiekszej mocy — zaczną obowiazywac rok pozniej. Kodeks postepowania w zakresie sztucznej inteligencji, opublikowany w lipcu 2025 roku, ma pomac przemyslowi w przestrzeganiu tych przepisow. Trzy glowne rozdzialy: przejrzartosc i prawa autorskie,bezpieczenstwo i ochrona.
Co to oznacza dla uzytkownikow
Zmian jest duzo, ale kluczowa jest jedna rzecz: osoba fizyczna ma prawo zglasac opt-out z przetwarzania jej danych do trenowania algorytmow. To direktna konsekwencja wyroku Wloz. UODO w Polsce rowniez aktywnie dziala — w lutym 2026 roku prezes Mirosław Wróblewski podpisal wspólne oswiadczenie 61 organow ochrony danych na swiecie dotyczace ryzyk zwiazanych z obrazami generowanymi przez AI. Dokument wskazuje na powazne ryzyka tworzenia intymnych materialow bez zgody oraz materialow zniewazajacych.
Podsumowanie
Ochrona danych w erze AI przeszla od reaktywnego egzekwowania do aktywnej regulacji. Uzytkownicy maja juz dzis wieksze narzedzia niz kiedykolwiek — ale ich skutecznosc zalezy od tego, jak szybko organy regulacyjne beda je egzekwowac.
Oznaczenie tresci AI
Ten tekst powstał z udzialu sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotowal i zredagowal agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodza ze zweryfikowanych zrodlel.
