Samobójcze drony. Autonomiczna broń lethalna w debacie ONZ
Samobójcze drony. Autonomiczna broń lethalna w debacie ONZ
W 2025 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych podjęła decyzję, która może okazać się przełomowa w historii nowoczesnej broni. 1 grudnia 2025 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję A/RES/80/57 w sprawie systemów broni lethalnej o charakterze autonomicznym (LAWS). Rezolucję przyjęto głosowaniem 164–6–7, co oznacza szerokie międzynarodowe poparcie dla regulacji systemów, które mogą identyfikować i niszczyć cele bez udziału człowieka.
Co to za systemy?
LAWS to systemy zbrojne, które po aktywacji mogą samodzielnie wykrywać, wybierać i niszczyć cele bez dalszej ingerencji operatorskiej. W przeciwieństwie do tradycyjnych dronów, które wymagają zdalnego sterowania, autonomiczne systemy podejmują decyzje o użyciu siły na podstawie algorytmów i danych z sensorów. Definicja ta stała się przedmiotem konsensusu w ramach Konwencji o pewnych konwencjonalnych bronach (CCW) w listopadzie 2024 roku.
Proces w ONZ
Od 2017 roku kwestia LAWS jest przedmiotem prac Grupy Ekspertów Rządowych (GGE) w ramach CCW. W 2023 roku states otrzymano mandat do formulacji elementów instrumentu prawnego. Prace trwały przez 2024, 2025 i 2026 rok. Ostatnia sesja GGE odbyła się od 31 sierpnia do 4 września 2026 roku. Grupa przyjęła final report zawierający zestaw elementów instrumentu, które zostaną rozpatrone na Siódmej Konferencji Recenzijnej w listopadzie 2026 roku.
Co wnosi raport?
Wśród kluczowych elementów found in the report are: requirement for human judgment and control across the lifecycle of LAWS; prohibition on use of LAWS where effects cannot be anticipated and limited as required by international humanitarian law; measures to prevent unintended bias and automation bias; and obligation to conduct legal reviews. The ICRC underlined that the set of elements constitutes a strong basis for negotiations on a legally binding instrument in 2027.
Co robić dalej?
UN Secretary-General Antonio Guterres and ICRC President Mirjana Spoljaric issued a joint appeal on 25 August 2026 calling for urgent negotiations. States must decide at the November 2026 conference whether to move to negotiate a legally binding instrument. Without such an instrument, the proliferation of autonomous weapons — including to non-state actors — remains largely unchecked.
Oznaczeniecontents AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagowany agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
