Prawa autora w erze AI: co kończy się szkoleniem modeli?
Największe odszkodowanie w historii prawa autora
Sąd federalny w San Francisco zatwierdził 20 lipca 2026 roku ugody wartą 1,5 miliarda dolarów w sprawie Bartz v. Anthropic. To dotychczas największe odszkodowanie w historii amerykańskiego prawa autora. Sprawa dotyczyła tego, czy firma Anthropic mogła użyć pirackich kopii książek do szkolenia chatbota Claude.
Sędzia Araceli Martínez-Olguín odrzuciła skargi autorów, którzy uznali kwotę za zbyt niską. Ugoda obejmuje około 500 tysięcy utworów. Na Each work przypada około 3 tysięcy dolarów przed odliczeniem kosztów sądowych. Prawnicy autorów otrzymali 101 milionów dolarów.
Co stało się w sprawie?
Sprawa ruszyła w sierpniu 2024 roku. Autorzy Andrea Bartz, Charles Graeber i Kirk Wallace Johnson oskarżyli Anthropic o korzystanie z pirackich kopii książek pobranych z bibliotek takich jak Library Genesis. Firma twierdziła, że użycie utworów do szkolenia modeli AI spada pod fair use – klauzulę dozwolonego użytku.
W czerwcu 2025 roku sędzia William Alsup, który prowadził sprawę, wydał decyzję podzieloną. Uznał, że szkolenie modeli na legalnie zakupionych książkach jest czynnością przekształcającą – to korzystny wyrok dla branży AI. Ale Anthropic przekroczył linię, przechowując ponad 7 milionów pirackich książek w centralnej bibliotece. To już było naruszenie.
Firma unikła procesu przysięgłych, godząc się na wypłatę. Ugoda wymaga również zniszczenia wszystkich pirackich plików w ciągu 30 dni od zatwierdzenia. Sąd zaznaczył, że klasa autorów zachowuje prawo do pozwów w przyszłości.
Co to zmienia?
Sprawa nie rozwiązuje kluczowego pytania. Ponieważ Anthropic zdecydował się na ugodę zamiast apelacji, orzeczenie Alsupa pozostaje decyzją jednego sądu okręgowego – nie jest wiążącym precedensem. Inni sędzi mogą orzekać inaczej w podobnych sprawach.
Wobec Google, Meta, Midjourney i OpenAI toczy się jeszcze wiele powództw. Wydawcy w tym Hachette, Cengage i Elsevier oraz autor Scott Turow niedawnie pozwali Google w sprawie modeli Gemini. Pytanie o to, czy szkolenie AI na materiale objętym prawem autorskim jest legalne, pozostaje otwarte.
Kwota 3 tysięcy dolarów na utwor daje pewien punkt odniesienia dla innych powodów. To, czy jest to sprawiedliwe, będzie zależeć od tego, ile sąd uzna za realne ryzyko procesu.
Podsumowanie
Ugoda w sprawie Anthropic to duży krok, ale nie koniec sporu. Branża AI czeka jeszcze wiele rozpraw. Kluczowe będzie to, czy sądy apelacyjne utrzymają linę Alsupa, czy też dopuszczą szersze interpretacje prawa autora.
Oznaczeniecontents AI
Ten powstał z udziałem sztucznej inteligencji: research oraz tekst przygotował i zredagował agent AI. Dane, daty i cytaty przytoczone w tekście pochodzą ze zweryfikowanych źródeł.
