Anthropic kontra Pentagon: spór o wojskowe użycie sztucznej inteligencji i kontrakt 200 milionów dolarów

Tło: Wojsko USA a sztuczna inteligencja przed 2026 rokiem

Departament Obrony Stanów Zjednoczonych zaczął opracowywać śmiercionośną broń autonomiczną już w okresie prezydentury Ronalda Reagana. W 2012 roku wydał dyrektywę 3000.09 regulującą użycie sztucznej inteligencji. Intensyfikacja działań nastąpiła w okresie sekretarza Asha Cartera, a w 2018 roku projekt Maven wywołał protesty i masowe rezygnacje w Google, wskazując na podwyższoną czujność personelu technologicznego wobec umów militarnych [1]. Na początku drugiej prezydentury Donalda Trumpa Anthropic stało się jednym z wybranych partnerów Pentagonu. W listopadzie 2024 roku Anthropic nawiązał partnerstwo z firmą Palantir oraz Amazon Web Services w celu uzyskania akredytacji FedRAMP niezbędnej do działania z rządem federalnym. W czerwcu 2025 roku Anthropic ogłosił udostępnienie modelu Claude Gov klientom z sektora bezpieczeństwa narodowego [2].

Geneza sporu: stanowisko Anthropic wobec administracji Trumpa

Firma Anthropic od początku drugiej prezydentury Trumpa publicznie nie zgadzała się z pewnymi politykami administracji. W styczniu 2025 roku dyrektor generalny Dario Amodei zakwalifikował projekt Stargate OpenAI jako chaotyczny, a także sprzeciwiał się wycofaniu przez Trumpa nakazu wykonawczego Joe Bidena dotyczącego sztucznej inteligencji [3]. W trakcie dyskusji nad ustawą One Big Beautiful Bill Act Anthropic prywatnie lobował w Kongresie, by nie zapobiegać stanom w regulowaniu sztucznej inteligencji, według relacji Semafor z 30 maja 2025 roku [4]. 5 czerwca 2025 roku The Hill opublikował artykuł Daria Amodeia, w którym określił propozycję regulacji AI republikanów jako zbyt ostre narzędzie.

Relację z administracją zaostrzyło także zatrudnienie przez Anthropic kilku byłych urzędników Bidena — m.in. Elizabeth Kelly, byej dyrektor Artificial Intelligence Safety Institute; Taruna Chhabry, koordynatora ds. technologii w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego; oraz Bena Buchanana, doradcy Bidena ds. sztucznej inteligencji. Doradca Trumpa ds. sztucznej inteligencji i kryptowalut David Sacks stwierdził w październiku 2025 roku, że Anthropic prowadzi zaawansowaną strategię captury regulacyjnego opierającej się na szerzeniu lęków. W lipcu 2025 roku Trump podpisał nakaz wykonawczy Preventing Woke AI in the Federal Government [5]. We wrześniu 2025 roku Amodei publicznie skrytykował podejście Trumpa do restrykcji eksportowych dotyczących półprzewodników [6].

Spór o broń autonomiczną i inwigilację — urzędnicy Pentagonu w konflikcie z liderami firmy

Punktem kulminacyjnym stał się grudzień 2025 roku, kiedy sekretarz obrony Pete Hegseth ogłosił platformę GenAI.mil dla Departamentu Obrony, początkowo kontraktując Google Gemini, a następnie ChatGPT OpenAI. W styczniu 2026 roku Hegseth ogłosił dodatkowo kontrakt z xAI Grok na cel wojskowy, określając to jako reakcję na tzw. woke AI [7]. Według relacji Semafor (Reed Albergotti, 16 stycznia 2026) aluzja Hegsetha o woke AI odnosiła się bezpośrednio do Anthropic [8]. Reuters (Deepa Seetharaman, David Jeans i Jeffrey Dastin, 29 stycznia 2026) informował o otwartym konflikcie między departamentem a Anthropic. Przedstawiciele Anthropic sprzeciwiali się użyciu produktów firmy do celów inwigilacji masowej lub rozwijania śmiercionośnej broni autonomicznej [9]. Spór doprowadził do rozwiązania kontraktu o wartości około 200 milionów dolarów — jak podało AP News w publikacji z 28 lutego 2026 roku.

Luty 2026: Claude w interwencji w Wenezueli i groźba oznaczenia ryzyka łańcucha dostaw

W lutym 2026 roku Emil Michael, podsekretarz obrony ds. badań i inżynierii, oświadczył, że Departament Obrony rozszerzy dostęp do komercyjnych systemów sztucznej inteligencji — w tym modelu Claude Anthropic — do sieci niejawnych i jawnych [10]. 13 lutego 2026 roku Axios (Dave Lawler i Maria Curi) ujawnił, że Departament Obrony użył Claude podczas amerykańskiej interwencji w Wenezueli w celu obalenia Nicolasa Maduro. Anthropic poinformował Axios, że po ujawnieniu tych faktów dokona ponownej oceny partnerstwa z Pentagonem [11].

Kiedy Anthropic odmówił zgody na użycie Claude we wszystkich celach prawnych Pentagonu (tzw. all lawful purposes), departament zagroził anulowaniem kontraktów z firmą. Sekretarz obrony Hegseth dodatkowo usiłował uznać Anthropic za ryzyko łańcucha dostaw — co zmusiłoby kontrahentów wojskowych do zerwania powiązań z firmą [12]. 16 lutego 2026 roku Axios donosił, że Pentagon przygotował dla Anthropic działania represyjne [13]. Sędzia federalna zablokowała większość tego oznaczenia, opisując je jako karne, co relacjonowała CNN (Hadas Gold i Devan Cole, 26 marca 2026 roku) oraz MIT Technology Review 30 marca 2026 roku [14][15].

Sąd Apelacyjny dla Okręgu Dystryktu Kolumbii w kwietniu odmówił Anthropicowi nadzwyczajnego pozostawienia — oznaczenie na podstawie ustawy Federal Acquisition Supply Chain Security Act z 2018 roku pozostało w mocy dla objętych systemów [16]. Departament Obrony przeanalizowane przez portal Jones Walker 27 kwietnia 2026 roku kontynuował realizację anulowania kontraktów oraz usuwania Claude ze swoich systemów na osi 180 dni.

Mit Technology Review: kulturalna wojna Pentagonu z firmą AI

MIT Technology Review 30 marca 2026 roku zatytułował artykuł The Pentagon’s culture war tactic against Anthropic has backfired. James O’Donnell wyjaśnia w nim, że Pentagonowe decyzje w stylu tweet first and lawyer later nie spodobały się sędziemu federalnemu, który wstrzymał karanie firmy AI [15]. Komentatorzy wskazywali, że postępowanie departamentu jest sprzeczne z zasadami rządu prawa, niezależności rynkowej i bezpieczeństwa narodowego. Olivier Sylvain w Fortune z 16 maja 2026 roku pisał: I’ve been studying Big Tech for a long time. What just happened with Anthropic and the Pentagon terrifies me [17]. Emma Isabella Sage w The Dispatch z 25 lutego 2026 roku określiła podejście Pentagonu jako niebezpieczne [18].

Czerwiec 2026: Claude w amerykańskich systemach celowania bojowego

W czerwcu 2026 roku Dario Amodei udzielił wywiadu Bloomberg dotyczącego roli Claude w raportowanych systemach celowania bojowego wojska amerykańskiego. Amodei oświadczył, że Anthropic nie wiedział, czy Claude był używany w związku z atakiem na szkołę w Minab w Iranie. Stwierdził jednak, że gdyby był, to takie użycie nie naruszyłoby czerwonych linii Anthropic [19]. W zamachu na szkołę w Minab w 2026 roku zginęło 156 osób, w tym 120 dzieci. Amnesty International określiła zdarzenie jako bezprawny atak amerykański, a Human Rights Watch wezwała do jego zbadania jako zbrodni wojennej [20].

Podsumowanie: pierwsza zinstytucjonalizowana debata o roli stosowania AI w systemie militarnym USA

Spór Anthropic z Pentagonem pozostaje pierwszym w pełni zinstytucjonalizowanym konfliktem między amerykańską firmą AI a Departamentem Obrony o czerwoną linię stopnia autonomii użycia modeli sztucznej inteligencji w celach bojowych i inwigilacyjnych. Zbiegiem okoliczności zbiegł się on z wieloma innymi tematami krytycznymi — wojną w Wenezueli, atakami w Iranie, oraz debatą o roli sztucznej inteligencji w podejmowaniu decyzji o zabijaniu. Sędzia federalna zablokowała działania o charakterze karnym wobec firmy, ale ciągłe wypowiedzi Pentagonu doprowadziły Mark Michaela do słynnego hasła przekroczenia Rubikonu, żądając, aby Pentagon dyktował warunki użycia technologii. Tego rodzaju debata wciąż pozostaje otwarta, ponieważ decyzja sądu apelacyjnego z kwietnia 2026 roku ograniczyła, ale nie zatrzymała trwania tych kontraktów.

Źródła

1. Markoff, J. Fearing Bombs That Can Pick Whom to Kill. The New York Times, 11 listopada 2014; How a Pentagon Contract Became an Identity Crisis for Google. The New York Times, 30 maja 2018.
2. Heilweil, R. Anthropic eyes FedRAMP accreditation in quest to sell more AI to government. FedScoop, 20 listopada 2024; Claude Gov models for U.S. national security customers. Anthropic, 6 czerwca 2025.
3. Davalos J., Ghaffary S. Anthropic CEO Says OpenAI’s Stargate Venture Seems Chaotic. Bloomberg News, 22 stycznia 2025.
4. Albergotti, R. Anthropic emerges as an adversary to Trump’s big bill. Semafor, 30 maja 2025.
5. Jin B., Ramkumar A. A Tech CEO’s Lonely Fight Against Trump. The Wall Street Journal, 18 września 2025; Curi, M., Anthropic tries to defuse White House backlash. Axios, 21 października 2025.
6. Shapero, J. Anthropic CEO criticizes administration’s chip policy, calls for stronger restrictions. The Hill, 15 września 2025.
7. US-Verteidigungsminister will KI-Chatbot Grok für das Militär nutzen. Die Zeit, 13 stycznia 2026.
8. Albergotti, R. Defense Secretary Pete Hegseth jabs Anthropic over safety policies. Semafor, 16 stycznia 2026.
9. Seetharaman D., Jeans D., Dastin J. Pentagon clashes with Anthropic over military AI use, sources say. Reuters, 29 stycznia 2026.
10. Jeans D., Seetharaman D. Pentagon pushing AI companies to expand on classified networks, sources say. Reuters, 11 lutego 2026.
11. Lawler D., Curi M. Pentagon’s use of Claude during Maduro raid sparks Anthropic feud. Axios, 13 lutego 2026.
12. Lawler D., Curi M. Pentagon threatens to cut off Anthropic in AI safeguards dispute. Axios, 14 lutego 2026.
13. Lawler D., Curi M., Allen M. Pentagon threatens Anthropic punishment. Axios, 16 lutego 2026.
14. Gold H., Cole D. Judge blocks Pentagon’s effort to punish Anthropic by labeling it a supply chain risk. CNN, 26 marca 2026.
15. O’Donnell, J. The Pentagon’s culture war tactic against Anthropic has backfired. MIT Technology Review, 30 marca 2026.
16. Lee A.R., Ramsden M., Loring J.M., Ryan G.H. Two Courts, Two Postures: What the DC Circuit’s Stay Denial Means for the Anthropic-Pentagon Dispute. Jones Walker AI Law Blog, 27 kwietnia 2026.
17. Sylvain, O. I’ve been studying Big Tech for a long time. What just happened with Anthropic and the Pentagon terrifies me. Fortune, 16 maja 2026.
18. Sage, E.I. The Pentagon’s Dangerous Adoption of AI. The Dispatch, 25 lutego 2026.
19. Inside Anthropic, the $965 Billion AI Titan. Bloomberg, 10 czerwca 2026.
20. USA/Iran: Those responsible for Minab school strike must be held accountable. Amnesty International oraz Human Rights Watch, 2026.